Innovaties kniescharnieren
Op het gebied van kniescharnieren voor knie enkel voet orthesen (afgekort kevo) zijn er een aantal recente ontwikkelingen die wij u niet willen onthouden.
Verlamming van kniestrekkende spieren
Voor mensen die een parese van het been hebben, in het bijzonder een verlamming van de kniestrekkende spieren (dit zijn de spieren in het dijbeen die ervoor zorgen dat u niet door de knie zakt), is een interessante ontwikkeling gaande. Tot voor kort werden bij deze aandoening uitsluitend kniescharnieren toegepast die bij het staan én lopen zijn vergrendeld. Hierdoor is de knie in de orthese gefixeerd en kan het been geheel belast worden. Het nadeel is natuurlijk dat de gebruiker dan wel met een stijf been loopt. Om te kunnen gaan zitten dient men het kniescharnier handmatig te ontgrendelen.
Van een normaal gangbeeld kan met een gestrekt been dan ook geen sprake zijn. Dit asymmetrisch bewegen kan overbelasting veroorzaken in de rest van het lichaam en mogelijk een hogere energieconsumptie vragen. Wetenschappelijk is dit nog niet aangetoond omdat er geen vergelijk mogelijk was. Men was nog niet in staat de gebruiker met een niet gefixeerde knie te laten lopen. Op termijn zal dit onderzoek wel mogelijk zijn door toepassing van nieuwe orthese scharnieren.
Het looppatroon
Als we het lopen nader bekijken blijkt het niet noodzakelijk een been met kniestrekkers insufficiëntie voortdurend te fixeren. Om dit inzichtelijk te maken moeten wij u eerst iets vertellen over het lopen. Lopen doen we dagelijks en we vinden het dan ook volkomen normaal. Zonder er bij stil te staan, is lopen een enorme complexiteit van bewegingen. Het voortdurend selectief aanspannen van spieren in ons lichaam geeft het skelet de mogelijkheid zich te bewegen. Deze beweging en de aantrekkingkracht van de aarde geven ons de mogelijkheid om bewegingen van het skelet om te zetten in lopen.
Wanneer we het lopen in fases verdelen zien we vier fases te weten; hielcontact, het hielbeen raakt de grond. Dit is het begin van een nieuwe standfase van het been. Vervolgens gaat het been naar de middenstandsfase, de voet is nu volledig vlak op de grond en het been wordt volledig belast. (Het andere been kan nu aan zijn zwaaifase beginnen.) Van de middenstandfase gaan we naar de afwikkelingsfase van de voet. De voet zal afwikkelen en weer los komen van de grond om aan de zwaaifase te beginnen. (Zie onderstaande afbeelding.)
De meest instabiele fase tijdens het lopen is wanneer de voet hielcontact maakt, want het lichaamsgewicht bevindt zich dan achter het kniegewricht. Als we niet de mogelijkheid hebben om in deze fase de kniestrekkende spieren aan te spannen, ontstaat er een buiging in de knie wat zal leiden tot vallen. Wanneer we in de middenstands en afwikkelingsfase zijn aangekomen zal het lichaamsgewicht zich naar voren verplaatsen. Het lichaamsgewicht zal vóór het kniegewricht komen. Hierdoor zal er een strekkende kracht op de knie ontstaan. Vervolgens kan na de afwikkelingsfase het been weer buigen om aan de zwaaifase van het been te kunnen beginnen. We zien dat alleen bij hielcontact naar de middenstandsfase stabiliteit in de knie wenselijk is en dat de knie tijdens de andere fasen van het lopen niet voortdurend gefixeerd hoeft te zijn.
Nieuwe orthesen en scharnieren
Inmiddels zijn er een drietal kniescharnieren op de markt die aan deze behoefte kunnen voldoen. Bij hielcontact en de middenstandsfase wordt het kniescharnier gefixeerd en bij de afwikkeling van de voet ontgrendeld. Hierdoor is buiging van de knie mogelijk tijdens de zwaaifase.
De U.T.X. Swing
Dit type beenorthese is opgebouwd uit dunwandig rvs buismateriaal. Aan het frame zijn pelotte dragers aangebracht die afsteunen op het been. Het enkel en kniescharnier zijn door middel van een kabel aan elkaar verbonden. Aan de U.T.X Swing is een steunzool gemonteerd die in de schoen wordt geplaatst.
De werking berust op het principe dat het kniescharnier ontgrendelt wanneer het enkelscharnier voorwaarts roteert.
Het kniescharnier wordt ontgrendeld door de kabel die verbonden is aan het enkelscharnier. Voorwaartse rotatie in het enkelscharnier ontstaat van middenstandfase naar de afwikkelingsfase. In deze fase is kniestabiliteit niet meer noodzakelijk.
De U.T.X Swing wordt aangemeten doormiddel van passjablonen en een tekening waar de benodigde maten op worden vermeld. Deze gegevens worden aangeboden aan de fabrikant Ambroïse waar de U.T.X Swing geproduceerd wordt. Voor verdere informatie kunt u kijken op www.ambroïse.nl
Voor de volledigheid dient vermeld te worden dat de firma Otto Bock recentelijk een soort gelijke beenorthese in productie heeft genomen genaamd de Free Walk. Deze orthese berust op hetzelfde principe maar is anders gedetailleerd. Voor verdere informatie kunt u kijken op www.ottobock.nl
Noppe Orthopedietechniek heeft in samenwerking met Prof. Dr. F.Nollet een aantal kevo’s vervaardigd die zijn uitgevoerd met kniescharnieren die tijdens het lopen kunnen vergrendelen en ontgrendelen. In combinatie met een full contact lichtgewicht orthese.
Het SPL(Swing Phase Lock) scharnier van Basko Healthcare.
Dit kniescharnier is in Nederland ontwikkeld. Het is een mechanisch kniescharnier. In het kniescharnier is een pendulum aanwezig. Wanneer het been hielcontact maakt kantelt het pendulium voorwaarts, hierdoor zal het kniescharnier zich vergrendelen. Tijdens de afwikkelingsfase zal het pendulium achterwaarts kantelen en het kniescharnier ontgrendelen.
Voor verdere informatie kunt u kijken op www.basko.com
De E-Knee
Dit kniescharnier is recent ontwikkeld in V.S. door Becker Orthopedics. Het is een elektronisch kniescharnier. Een elektromagneet vergrendelt en ontgrendelt het scharnier door middel van contactelektroden in het hielgedeelte van een voetplaat. Bij hielcontact wordt druk van het hielbeen waargenomen door de contactelektroden, deze geven een signaal af waardoor het scharnier vergrendeld wordt. In de afwikkelingsfase wordt het contact verbroken en ontgrendelt het kniescharnier. De benodigde energie wordt door een oplaadbare lithium batterij (die in de K.E.V.O. is verwerkt) geleverd.
Op verzoek van Becker Orthopedics hebben Noppe Orthopedietechniek en Prof. Dr. F.Nollet de eerste orthesen in Europa hiermee voorzien.
Voor verdere informatie over dit type kniescharnier kunt u kijken op www.beckerorthopedic.com
Toekomstperspectief
Beide hierboven beschreven kniescharnieren zijn zogenaamde halffabrikaten. De orthese scharnieren zullen in een kevo worden geïntegreerd die volledig naar maat is gemaakt.
Noppe Orthopedietechniek is nauw betrokken bij alle nieuwe ontwikkelingen die op de markt komen.
In de nabije toekomst hoeven gebruikers van kevo’s niet meer met een geheel gefixeerd been te lopen. Dit motiveert ons om door te gaan in ons streven naar innovatie. De vrijheid van zwaaifase van het been tijdens het lopen lijkt betrekkelijk. Maar gelooft u mij, voor diegene die nu met een stijf been moeten lopen zal het een enorm gevoel van vrijheid geven. Zowel de SPL als de E-knee zijn recent geïntroduceerd en zullen zeker een verdere ontwikkeling door maken. Mogelijk zullen er meerdere fabrikanten initiatieven nemen om tot een duurzame technologische ontwikkeling te komen. Voor mensen die zijn aangewezen op een kevo breekt een interessante periode aan. Noppe Orthopedietechniek zal in samenwerking met Prof. Dr F. Nollet van de afdeling revalidatiegeneeskunde AMC alle ontwikkelingen van de onderste extremiteit volgen en waar mogelijk toepassen. Innovatie dat is waarvoor we staan. We zijn het verplicht aan diegene die zijn aangewezen op een kevo.